top of page

HoLEP Ameliyatı Nedir? Prostat Büyümesinde Lazer Enükleasyon

Yazarın fotoğrafı: Prof. Dr. Mutlu Ateş
Prof. Dr. Mutlu Ateş
3 Tem
6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 24 Eyl

HoLEP Ameliyatı: Prostat Büyümesinde Lazer Enükleasyon

HoLEP ameliyatı, büyümüş prostat dokusunun idrar kanalından girilerek holmiyum lazerle kapsülünden ayrılıp çıkarıldığı kesisiz bir yöntemdir. Her prostat büyümesinde gerekmez; yakınmalar hafifse izlem ya da ilaç çoğu zaman yeterlidir. İlaç fayda etmezse ya da idrar tutulması, mesane taşı gibi komplikasyon gelişirse farklı prostat hacimlerinde uygulanabilen cerrahi seçeneklerden biridir.

HoLEP Ameliyatı Nedir, Nasıl Yapılır?


HoLEP ameliyatı, holmiyum lazer prostat enükleasyonunun kısaltmasıdır; prostatın idrar kanalını sıkıştıran iç kısmı (adenom), dış kapsülünden lazerle soyulur ve bütün hâlinde mesaneye itilir. Avrupa Üroloji Derneği (EAU) 2023 kılavuz özeti, enükleasyon yöntemlerini prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde standart seçenekler arasında sayar.


Ameliyat genel ya da belden aşağıyı uyuşturan anestezi altında yapılır. İdrar kanalından ince bir aletle prostata ulaşılır; karında ya da ciltte kesi yoktur. Lazer, adenom ile kapsül arasındaki doğal planı izleyerek dokuyu ayırır ve kanayan damarları aynı anda mühürler.


Mesaneye itilen doku, morselatör adı verilen bir aletle küçük parçalara ayrılıp dışarı alınır ve patolojiye gönderilir. Ameliyat sonunda idrar sondası takılır. Bu işlem, dokuyu parça parça kazıyan klasik kapalı ameliyattan (TURP) farklı olarak adenomun tamamını anatomik sınırına kadar çıkarmayı amaçlar.


Prostat büyümesinin diğer cerrahi seçeneklerini robotik basit prostatektomi yazımda anlattım.


HoLEP Ameliyatı Kimlere Uygundur?


HoLEP ameliyatı, prostat büyümesine bağlı yakınmaları ilaçla düzelmeyen, ilacı kullanmak istemeyen ya da idrar tutulması, mesane taşı, tekrarlayan kanama veya enfeksiyon gelişen erkeklere uygundur. EAU 2023 kılavuz özeti cerrahiyi tam olarak bu gruplar için ayırır ve yöntem seçiminde prostat hacmini, hastanın özelliklerini ve beklentilerini dikkate almayı önerir.


Amerikan Üroloji Derneği'nin (AUA) 2023 kılavuz güncellemesi de lazer enükleasyonu farklı prostat hacimlerinde kullanılabilen seçenekler arasında değerlendirir. Kılavuzların ortak mesajı, yöntemin hastaya, prostatın büyüklüğüne ve merkezin deneyimine göre seçilmesidir.


Ameliyattan önce prostat kanserini dışlamak için PSA ve gerekirse MR değerlendirmesi yaparım; idrar akım hızı ve mesanede kalan idrar miktarı da ölçülür. Kan sulandırıcı kullanan hastalarda ilacın kesilmesi ya da değiştirilmesi, ilgili hekimle birlikte önceden planlanır.


Ameliyat öncesi PSA değerinin nasıl yorumlandığını PSA yüksekliği yazımda anlattım.


HoLEP ile TURP Arasındaki Fark Nedir?


HoLEP ile TURP'un temel farkı, HoLEP'te adenomun bütün hâlinde çıkarılması, TURP'ta ise parça parça kazınmasıdır; randomize çalışmalar HoLEP'te kanamanın ve sonda süresinin daha az olduğunu göstermiştir. Li ve arkadaşlarının 8 randomize çalışmayı içeren meta-analizi bu iki yöntemi doğrudan karşılaştırmıştır.


Bu meta-analizde HoLEP, TURP'a göre daha az kan nakli (risk oranı 0,17), ortalama 20 saat daha kısa sonda süresi ve 25 saat daha kısa yatışla ilişkili bulundu. Buna karşılık ameliyat süresi ortalama 14 dakika daha uzundu ve yazarlar genel klinik yarar konusunda kesin sonuca varılamadığını belirtti.


Huang ve arkadaşlarının 109 randomize çalışma ve 13.676 hastayı içeren ağ meta-analizinde enükleasyon yöntemleri, rezeksiyon ve buharlaştırmaya göre idrar akım hızı ve şikâyet skorunda daha iyi sonuç verdi. Aynı analizde kısa süreli, geçici idrar kaçırma enükleasyonda daha sık görüldü (olasılık oranı 1,92).


Büyük Prostatta HoLEP mi Açık ya da Robotik Ameliyat mı?


Çok büyük prostatta HoLEP, açık ve robotik basit prostatektomi birbirine yakın işlevsel sonuçlar verir; HoLEP'in farkı kesisiz olması, kan naklinin ve sonda süresinin daha az olmasıdır. Kuntz ve arkadaşlarının 100 gramdan büyük prostatlarda yaptığı randomize çalışma bu konudaki temel kanıttır.


Bu çalışmada HoLEP ile açık prostatektomi karşılaştırıldı; 5. yılda şikâyet skoru (3,0) ve idrar akım hızı (24,4 mL/sn) iki grupta aynıydı, yeniden ameliyat oranı HoLEP'te yüzde 5, açık ameliyatta yüzde 6,7 idi. Çalışmanın sınırlılığı, hastaların yüzde 38,3'ünün 5. yıla kadar izlemden çıkmasıdır.


Garcia ve arkadaşlarının 2026 meta-analizi 13 çalışmada 1.993 hastayı inceledi. HoLEP'te ameliyat süresi robotik basit prostatektomiye göre 32 dakika kısa, kan nakli (OR 0,34) ve ciddi komplikasyon (OR 0,39) daha az, sonda 3,8 gün daha erken çekiliyordu. Şikâyet skoru robotik grupta çok az daha iyiydi; yaşam kalitesi, akım hızı, cinsel işlev ve idrar kaçırmada fark yoktu.


Fuschi ve arkadaşlarının 120 mL ve üzerindeki prostatlarda 110 hastayı randomize ettiği çalışmada robotik, laparoskopik ve HoLEP grupları arasında işlev ve ameliyat dönemi sonuçlarında anlamlı fark çıkmadı. Bu yöntemleri açık cerrahi veya HoLEP yazımda ayrıca karşılaştırdım.


HoLEP Ameliyatı Sonrası İyileşme Nasıl Olur?


HoLEP ameliyatı sonrası iyileşme genellikle hızlıdır; sonda çoğu hastada kısa süre içinde çekilir ve hasta erken taburcu olur. Li meta-analizinde sonda süresi TURP'a göre ortalama 20 saat, yatış 25 saat daha kısaydı; Garcia meta-analizinde de sonda robotik ameliyata göre 3,8 gün erken çekildi.


İlk haftalarda idrarda hafif kan, idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma görülebilir; lazerle açılan alanın iyileşmesi zaman aldığı için bu yakınmalar beklenir. Bol sıvı almak, kabız kalmamak ve ağır kaldırmaktan bir süre kaçınmak bu dönemi kolaylaştırır.


Geçici idrar kaçırma da olabilir. Huang ağ meta-analizinde enükleasyon yöntemlerinde kısa süreli idrar kaçırma, rezeksiyon yöntemlerine göre daha sık görüldü (olasılık oranı 1,92). Bu nedenle ameliyat öncesinde hastaya bu olasılığı, beklenen düzelme sürecini ve pelvik taban egzersizlerini anlatırım.


Ameliyat sonrası patoloji raporunu mutlaka hastayla birlikte değerlendiririm; çıkarılan dokuda beklenmedik prostat kanseri saptanırsa izlem planı buna göre yapılır. Bu hastalarda yol haritasını prostat kanseri belirtileri yazımda özetledim.


HoLEP Cinsel İşlevi Etkiler mi?


HoLEP çoğu hastada sertleşme işlevini belirgin biçimde değiştirmez, ancak geriye boşalma (meninin dışarı yerine mesaneye gitmesi) sık görülür. Light ve arkadaşlarının 33 randomize çalışmayı içeren ağ meta-analizinde prostat büyümesi ameliyatları arasında 60. aya kadar sertleşme işlevinde anlamlı fark görülmedi.


Geriye boşalma sağlığa zarar vermez, cinsel isteği ve orgazm hissini çoğu zaman korur. Ancak çocuk sahibi olma planı olan hastaların bunu ameliyattan önce konuşması gerekir; bu hastalarda ameliyat zamanlaması ve seçenekler ayrıca değerlendirilir.


Garcia meta-analizinde de HoLEP ile robotik basit prostatektomi arasında cinsel işlev skorunda fark bulunmadı. Prostat ameliyatlarını hastaya göre nasıl seçtiğimi prostat ameliyatı seçimi yazımda topladım.

Sıkça Sorulan Sorular


HoLEP ameliyatı TURP'tan daha mı uzun sürer?

Biraz daha uzun sürebilir. Li ve arkadaşlarının 8 randomize çalışmayı içeren meta-analizinde HoLEP ortalama 14 dakika daha uzun sürdü, ancak kan nakli, sonda süresi ve yatış daha kısaydı. Süreyi asıl belirleyen prostatın hacmi ve cerrahın bu teknikteki deneyimidir; büyük prostatta süre doğal olarak uzar.


HoLEP sonrası idrar kaçırma olur mu?

Olabilir, ancak çoğunlukla geçicidir. Huang ve arkadaşlarının ağ meta-analizinde enükleasyon yöntemlerinde kısa süreli idrar kaçırma, rezeksiyon yöntemlerine göre daha sık görüldü (olasılık oranı 1,92). Pelvik taban egzersizleri bu dönemde düzelmeyi destekler; kaçak birkaç ayda geçmezse nedeni ayrıca değerlendirilir.


HoLEP sonrası prostat tekrar büyür mü?

Adenom anatomik sınırına kadar çıkarıldığı için yeniden ameliyat ihtiyacı düşüktür. Kuntz ve arkadaşlarının 100 gramdan büyük prostatlarda yaptığı randomize çalışmada 5. yılda yeniden ameliyat oranı HoLEP'te yüzde 5, açık ameliyatta yüzde 6,7 idi. Hastaların bir kısmı izlemden çıktığı için bu oran dikkatle yorumlanmalıdır.


HoLEP sonrası sonda ne kadar kalır?

Sonda genellikle kısa süre kalır. Li meta-analizinde HoLEP'te sonda TURP'a göre ortalama 20 saat erken çekildi; Garcia meta-analizinde ise robotik basit prostatektomiye göre 3,8 gün erken çekildi. Sondanın çekileceği zamanı idrarın rengine ve hastanın genel durumuna göre belirlerim.


HoLEP cinsel hayatı etkiler mi?

Sertleşme işlevi çoğu hastada korunur. Light ve arkadaşlarının 33 randomize çalışmayı içeren ağ meta-analizinde prostat büyümesi ameliyatları arasında 60. aya kadar sertleşmede anlamlı fark görülmedi. Geriye boşalma ise sık görülür; çocuk sahibi olma planı varsa bu konu ameliyattan önce mutlaka konuşulmalıdır.


Çok büyük prostatta HoLEP mi robotik ameliyat mı seçilmeli?

İkisi de seçenektir. Garcia ve arkadaşlarının 1.993 hastalık meta-analizinde HoLEP'te kan nakli ve ciddi komplikasyon daha az, sonda süresi daha kısaydı; işlevsel sonuçlar ise benzerdi. Seçimi prostatın hacmine, hastanın genel durumuna, beklentilerine ve merkezin deneyimine göre birlikte yaparız.

Kaynaklar

  1. Gravas S, Gacci M, Gratzke C, ve ark. Summary Paper on the 2023 European Association of Urology Guidelines on the Management of Non-neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms. Eur Urol. 2023;84(2):207-222.

  2. Sandhu JS, Bixler BR, Dahm P, ve ark. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia (BPH): AUA Guideline Amendment 2023. J Urol. 2024;211(1):11-19.

  3. Li S, Zeng XT, Ruan XL, ve ark. Holmium laser enucleation versus transurethral resection in patients with benign prostate hyperplasia: an updated systematic review with meta-analysis and trial sequential analysis. PLoS One. 2014;9(7):e101615.

  4. Huang SW, Tsai CY, Tseng CS, ve ark. Comparative efficacy and safety of new surgical treatments for benign prostatic hyperplasia: systematic review and network meta-analysis. BMJ. 2019;367:l5919.

  5. Kuntz RM, Lehrich K, Ahyai SA. Holmium laser enucleation of the prostate versus open prostatectomy for prostates greater than 100 grams: 5-year follow-up results of a randomised clinical trial. Eur Urol. 2008;53(1):160-166.

  6. Garcia GL, Pompeu BF, Barone GL, ve ark. Holmium Laser Enucleation of the Prostate Versus Robot-Assisted Simple Prostatectomy for Benign Prostatic Obstruction: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Laparoendosc Adv Surg Tech A. 2026;36(12):881-895.

  7. Fuschi A, Al Salhi Y, Velotti G, ve ark. Holmium laser enucleation of prostate versus minimally invasive simple prostatectomy for large volume (≥120 mL) prostate glands: a prospective multicenter randomized study. Minerva Urol Nephrol. 2021;73(5):638-648.

  8. Light A, Jabarkhyl D, Gilling P, ve ark. Erectile function following surgery for benign prostatic obstruction: a systematic review and network meta-analysis of randomised controlled trials. Eur Urol. 2021;80(2):174-187.

Bu yazı Prof. Dr. Mutlu Ateş tarafından tıbbi bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; bireysel tanı ve tedavi tavsiyesi yerine geçmez. Belirtiniz veya şüpheniz varsa tedavi seçenekleri için mutlaka bir uzman hekime başvurunuz.


İletişim

Prof. Dr. Mutlu Ateş, üroloji uzmanıdır. Robotik radikal prostatektomi, robotik böbrek ve mesane cerrahisi ile laparoskopik üroloji alanlarında çalışmakta, hasta kabulüne Antalya Amerikan Hastanesi'nde devam etmektedir.


Akademik geçmişi ve yayınları ORCID kaydı, Google Scholar profili ve PubMed yayın listesi üzerinden doğrulanabilir. Eğitim ve mesleki geçmişin ayrıntıları için hakkımda sayfasına bakabilirsiniz.


İletişim ve randevu

Adres: Antalya Amerikan Hastanesi, Çaybaşı Mah. 1352. Sk. No:8, 07100 Muratpaşa/Antalya

Çalışma saatleri: Pazartesi-Cumartesi 09:00-17:00, pazar kapalı

Telefon ve WhatsApp: 0547 211 07 07

Instagram: drmutluates


Son güncelleme: 28 Ekim 2026


Sitemizde paylaşılan tüm içerikler T.C. Sağlık Bakanlığı 2025/33075 sayılı yönetmeliğine uygun olarak toplumu bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.

Kullanılan görseller yapay zekâ araçlarıyla oluşturulmuş temsili görsellerdir. Hasta mahremiyeti korunmuştur.

Yorumlar


bottom of page