top of page

Prostat Büyümesi Tedavisi: Robotik Basit Prostatektomi Kime Uygun?

Yazarın fotoğrafı: Prof. Dr. Mutlu Ateş
Prof. Dr. Mutlu Ateş
20 Haz
6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 24 Eyl

Antalya'da Robotik Cerrahi ile Prostat Büyümesi Tedavisi

Prostat büyümesi (BPH) her erkekte ameliyat gerektirmez; yakınmalar hafifse izlem, orta düzeydeyse ilaç tedavisi çoğu zaman yeterlidir. İlaç fayda etmiyorsa ya da idrar tutulması, tekrarlayan enfeksiyon veya mesane taşı gelişmişse cerrahi gündeme gelir. Prostat 80 mL'yi aşıyorsa robotik basit prostatektomiyi, HoLEP gibi enükleasyon yöntemlerinin yanında bir seçenek olarak değerlendiririm.

Prostat Büyümesi Nedir, Hangi Belirtileri Verir?


Prostat büyümesi, mesane çıkışını saran prostat bezinin yaşla birlikte iyi huylu olarak büyümesi ve idrar kanalını daraltmasıdır. Zayıf ya da kesik idrar akımı, idrara başlamakta güçlük, sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, ani sıkışma ve mesanenin tam boşalmadığı hissi en sık yakınmalardır.


Berry ve arkadaşlarının 1.000'den fazla prostatı inceleyen otopsi çalışmasında mikroskobik BPH 31-40 yaş arasında %8 oranındaydı, 51-60 yaş arasında ise erkeklerin %50'sinde görüldü. Aynı çalışmada 70 yaş üstü erkeklerde prostatların yalnız %4'ü 100 gramı aşıyordu. Yani büyüme sık görülür, ama çok büyük prostat azınlıktadır ve yakınmaların şiddeti her zaman prostat hacmiyle örtüşmez.


Benzer yakınmalar mesane taşı, idrar yolu enfeksiyonu ya da nadiren mesane tümöründen de kaynaklanabilir. İdrarda kan görülen hastada ayrıca araştırma yaparım; bu konuyu idrarda kan yazımda anlattım.

BPH'de Ameliyat Ne Zaman Gerekir?


BPH'de ameliyat, ilaç tedavisinden yeterli fayda görmeyen ya da ilacı kullanmak istemeyen hastalarda ve mutlak cerrahi nedenler varsa gerekir. Tekrarlayan idrar tutulması, prostattan kaynaklanan tekrarlayan kanama ya da enfeksiyon, mesane taşı ve tıkanıklığa bağlı böbrek işlev bozukluğu bu nedenlerin başında gelir.


Avrupa Üroloji Derneği'nin (EAU) 2023 erkek alt üriner sistem yakınmaları kılavuz özeti, değerlendirmede semptom skoru, idrar tahlili, idrar akım ölçümü ve işeme sonrası kalan idrar ölçümünü önerir. PSA, prostat kanseri tanısı tedavi planını değiştirecekse istenir. Hafif yakınmalı erkekler izlem adayıdır; davranış değişiklikleri tedaviden önce ya da tedaviyle birlikte önerilir.


Aynı kılavuz, cerrahi yöntem seçiminin hastanın özelliklerine, beklentilerine, cerrahın deneyimine ve merkezin olanaklarına bağlı olduğunu vurgular. Amerikan Üroloji Derneği'nin (AUA) 2023 güncellemesi de lazer enükleasyon, buhar tedavisi ve prostat arter embolizasyonu gibi seçenekleri yeniden değerlendirmiştir. Bu yüzden tek bir doğru ameliyat yoktur; doğru ameliyat hastaya göre seçilir.


PSA değerinin büyümüş prostatta nasıl yorumlandığını PSA yüksekliği yazımda anlattım.

Robotik Basit Prostatektomi Nasıl Yapılır?


Robotik basit prostatektomi, karına açılan küçük deliklerden yerleştirilen robotik kollarla mesane açılıp prostatın büyüyen iç kısmının (adenom) kabuğundan ayrılarak çıkarılmasıdır. Prostatın dış kapsülü yerinde kalır; bu nedenle bu ameliyat kanser için yapılan radikal prostatektomiden farklıdır. Ben bu ameliyatı da Vinci Xi sistemiyle yapıyorum.


Cho ve arkadaşlarının derlemesi, bu yöntemin genellikle 80-100 gram ve üzerindeki prostatlarda tercih edildiğini, robotik cerrahi deneyimi olan cerrahlar için öğrenme sürecinin kısa olduğunu ve ciddi komplikasyonların nadir görüldüğünü belirtir. Aynı derlemede vurgulanan önemli bir avantaj, eşlik eden mesane taşı ya da mesane divertikülünün aynı ameliyatta tedavi edilebilmesidir.


Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Adenom çıkarıldıktan sonra mesane boynu ve mesane dikilir, idrar sondası yerleştirilir. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir; Autorino ve arkadaşlarının 1.330 hastalık serisinde dokuların %4'ünde beklenmeyen prostat kanseri bulundu.

Robotik Ameliyat Açık Prostat Ameliyatından Farklı mı?


Robotik ve açık basit prostatektomi idrar akımını ve yakınmaları benzer düzeyde düzeltir; fark daha çok kan kaybı, sondalı kalma ve hastanede yatış süresindedir. Ancak bu karşılaştırmaların çoğu randomize değildir, bu nedenle sonuçları dikkatle yorumlamak ve her hastada riskleri ayrıca tartmak gerekir.


Lucca ve arkadaşlarının meta-analizi 27 gözlemsel çalışmada 764 hastayı inceledi (randomize değil). Ortalama prostat hacmi 113,5 mL idi; idrar akım hızı ortalama 14,3 mL/sn arttı, semptom skoru 17,2 puan düştü. Ortalama kan kaybı 284 mL, cerrahi komplikasyon oranı %13,6 bulundu. Açık ameliyatla karşılaştıran çalışmalarda kapalı yöntemde yatış 1,6 gün, sonda süresi 1,3 gün kısa, kan kaybı 187 mL azdı; ameliyat süresi ise 37,8 dakika uzundu.


Autorino ve arkadaşlarının 1.330 hastalık çok merkezli serisi (geriye dönük, karşılaştırma kolu yok) robotik ve laparoskopik basit prostatektomide ortanca kan kaybını 200 mL, kan nakli oranını %3,5, açık ameliyata geçişi %3 ve ortanca yatışı 4 gün olarak bildirdi. Ameliyat sonrası komplikasyon oranı %10,6 idi ve çoğu düşük dereceliydi.


Yöntemlerin genel karşılaştırmasını yöntem karşılaştırması yazımda ayrıntılı anlattım.

Büyük Prostatta Robotik Ameliyat mı HoLEP mi?


Büyük prostatta robotik basit prostatektomi ve HoLEP, işeme sonuçları bakımından birbirine yakındır; HoLEP kesisiz yapıldığı için sonda süresi ve kan nakli bakımından avantajlıdır. Mesane taşı, büyük divertikül ya da eş zamanlı karın içi işlem gerekiyorsa robotik yaklaşımı daha çok öne çıkarırım.


Garcia ve arkadaşlarının 2026 meta-analizinde 13 çalışmada 1.993 hasta karşılaştırıldı. HoLEP'te ameliyat süresi 32 dakika kısa, kan nakli (OR 0,34) ve ciddi komplikasyon (Clavien III-IV, OR 0,39) daha az, sonda 3,8 gün daha erken çekiliyordu. Ameliyat sonrası semptom skoru robotik grupta çok az daha iyiydi; yaşam kalitesi, idrar akım hızı, cinsel işlev ve idrar kaçırmada fark yoktu.


Randomize kanıt sınırlıdır. Fuschi ve arkadaşlarının 120 mL ve üzerindeki prostatlarda 110 hastayı randomize ettiği çalışmasında robotik, laparoskopik ve HoLEP grupları arasında işlev ve ameliyat dönemi sonuçlarında anlamlı fark çıkmadı. Kuntz ve arkadaşlarının 100 gramdan büyük prostatlarda HoLEP ile açık ameliyatı karşılaştıran randomize çalışmasında 5. yılda semptom skoru (3,0) ve idrar akım hızı (24,4 mL/sn) iki grupta aynıydı; yeniden ameliyat oranı %5 ve %6,7 idi.


Kesisiz lazer yönteminin ayrıntılarını HoLEP ameliyatı yazımda anlattım.

Robotik Basit Prostatektomi Sonrası İyileşme Nasıl Olur?


Robotik basit prostatektomi sonrası hastalarım genellikle birkaç gün hastanede kalır ve idrar sondası ile taburcu olabilir; sonda mesane dikişinin iyileşmesine göre çekilir. İlk haftalarda idrarda hafif kan, sık idrara çıkma ve yanma görülebilir. Ağır kaldırma ve zorlayıcı egzersize dönüşü kontrol muayenesinden sonra birlikte planlarız.


Lucca meta-analizinde kapalı yöntemde yatış ve sonda süreleri açık ameliyata göre sırasıyla 1,6 ve 1,3 gün kısaydı; Autorino serisinde ortanca yatış 4 gündü. Bu süreler merkezden merkeze değişir, bu nedenle hastalarıma kesin bir gün vermek yerine iyileşmenin seyrine göre karar veririm.


Adenom çıkarıldığında mesane boynu genişlediği için meninin mesaneye geri kaçması (geriye ejakülasyon) sık görülür; bu cinsel hazzı değil, çocuk sahibi olma şansını etkileyebilir. Garcia meta-analizinde robotik ve HoLEP grupları arasında sertleşme işlevi ve idrar kaçırma bakımından fark bulunmadı. Bu konuları ameliyattan önce mutlaka konuşurum.


Kanser için yapılan ameliyatla farkı merak edenler robotik prostatektomi yazıma bakabilir.


Ameliyat seçiminde hasta özelliklerinin rolünü prostat ameliyatı seçimi yazımda anlattım.

Sıkça Sorulan Sorular


Robotik basit prostatektomi ile TURP arasındaki fark nedir?

TURP, prostat dokusunu idrar kanalından girilerek parça parça temizleyen kesisiz bir yöntemdir ve orta büyüklükteki prostatlarda kullanılır. Robotik basit prostatektomi ise büyük prostatta adenomu karından, bütün hâlinde çıkarır. EAU 2023 kılavuz özeti, yöntem seçiminin hastanın özelliklerine, cerrahın deneyimine ve olanaklara bağlı olduğunu belirtir.


Prostat büyümesi ameliyatı kimlere önerilir?

İlaç tedavisinden fayda görmeyen ya da ilacı kullanmak istemeyen hastalara ve tekrarlayan idrar tutulması, mesane taşı, tekrarlayan kanama veya enfeksiyon, tıkanıklığa bağlı böbrek işlev bozukluğu olanlara ameliyat öneririm. EAU 2023 kılavuz özeti cerrahiyi tam olarak bu iki grup için ayırır.


Ameliyat sonrası cinsel yaşam nasıl etkilenir?

Geriye ejakülasyon sık görülür ve çocuk sahibi olma planı varsa önceden konuşulmalıdır. Sertleşme işlevi çoğu hastada ameliyat öncesi düzeyine yakın kalır; Garcia ve arkadaşlarının 13 çalışmayı kapsayan meta-analizinde robotik ve HoLEP grupları arasında cinsel işlev skoru bakımından fark bulunmadı.


Robotik prostatektomi ile robotik basit prostatektomi aynı şey mi?

Hayır. Robotik radikal prostatektomi, prostat kanserinde prostatın kapsülüyle birlikte tamamının ve seminal keseciklerin çıkarıldığı bir kanser ameliyatıdır. Robotik basit prostatektomide ise yalnız iyi huylu olarak büyümüş iç kısım çıkarılır, kapsül yerinde kalır. Cho ve arkadaşlarının derlemesi yöntemi büyük BPH için tanımlar.


Prostat büyümesi ameliyatı sonrası iyileşme ne kadar sürer?

İyileşme hastanın yaşına, prostat hacmine ve eşlik eden hastalıklara göre değişir. Autorino ve arkadaşlarının 1.330 hastalık serisinde ortanca yatış 4 gündü; Lucca meta-analizinde kapalı yöntemde sonda süresi açık ameliyata göre 1,3 gün kısaydı. Günlük işlere dönüşü kontrol muayenesine göre birlikte planlarız.


Büyük prostatta HoLEP mi robotik ameliyat mı daha iyi?

İki yöntemin işeme sonuçları birbirine yakındır. Garcia meta-analizinde HoLEP'te kan nakli ve ciddi komplikasyon daha az, sonda süresi daha kısaydı; Fuschi ve arkadaşlarının randomize çalışmasında ise anlamlı fark çıkmadı. Mesane taşı ya da divertikül varsa robotik yolu, yoksa merkezin deneyimini öne alırım.

Kaynaklar

  1. Gravas S, Gacci M, Gratzke C, ve ark. Summary Paper on the 2023 European Association of Urology Guidelines on the Management of Non-neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms. Eur Urol. 2023;84(2):207-222.

  2. Sandhu JS, Bixler BR, Dahm P, ve ark. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia (BPH): AUA Guideline Amendment 2023. J Urol. 2024;211(1):11-19.

  3. Berry SJ, Coffey DS, Walsh PC, Ewing LL. The development of human benign prostatic hyperplasia with age. J Urol. 1984;132(3):474-479.

  4. Cho JM, Moon KT, Yoo TK. Robotic Simple Prostatectomy: Why and How? Int Neurourol J. 2020;24(1):12-20.

  5. Lucca I, Shariat SF, Hofbauer SL, Klatte T. Outcomes of minimally invasive simple prostatectomy for benign prostatic hyperplasia: a systematic review and meta-analysis. World J Urol. 2015;33(4):563-570.

  6. Autorino R, Zargar H, Mariano MB, ve ark. Perioperative Outcomes of Robotic and Laparoscopic Simple Prostatectomy: A European-American Multi-institutional Analysis. Eur Urol. 2015;68(1):86-94.

  7. Garcia GL, Pompeu BF, Barone GL, ve ark. Holmium Laser Enucleation of the Prostate Versus Robot-Assisted Simple Prostatectomy for Benign Prostatic Obstruction: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Laparoendosc Adv Surg Tech A. 2026;36(12):881-895.

  8. Fuschi A, Al Salhi Y, Velotti G, ve ark. Holmium laser enucleation of prostate versus minimally invasive simple prostatectomy for large volume (≥120 mL) prostate glands: a prospective multicenter randomized study. Minerva Urol Nephrol. 2021;73(5):638-648.

  9. Kuntz RM, Lehrich K, Ahyai SA. Holmium laser enucleation of the prostate versus open prostatectomy for prostates greater than 100 grams: 5-year follow-up results of a randomised clinical trial. Eur Urol. 2008;53(1):160-166.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.


İletişim

Prof. Dr. Mutlu Ateş, üroloji uzmanıdır. Robotik radikal prostatektomi, robotik böbrek ve mesane cerrahisi ile laparoskopik üroloji alanlarında çalışmakta, hasta kabulüne Antalya Amerikan Hastanesi'nde devam etmektedir.


Akademik geçmişi ve yayınları ORCID kaydı, Google Scholar profili ve PubMed yayın listesi üzerinden doğrulanabilir. Eğitim ve mesleki geçmişin ayrıntıları için hakkımda sayfasına bakabilirsiniz.


İletişim ve randevu

Adres: Antalya Amerikan Hastanesi, Çaybaşı Mah. 1352. Sk. No:8, 07100 Muratpaşa/Antalya

Çalışma saatleri: Pazartesi-Cumartesi 09:00-17:00, pazar kapalı

Telefon ve WhatsApp: 0547 211 07 07

Instagram: drmutluates


Son güncelleme: 26 Ekim 2026


Sitemizde paylaşılan tüm içerikler T.C. Sağlık Bakanlığı 2025/33075 sayılı yönetmeliğine uygun olarak toplumu bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.

Kullanılan görseller yapay zekâ araçlarıyla oluşturulmuş temsili görsellerdir. Hasta mahremiyeti korunmuştur.

Yorumlar


bottom of page