top of page

Robotik Mesane Kanseri Ameliyatı: Radikal Sistektomi ve Yapay Mesane

Yazarın fotoğrafı: Prof. Dr. Mutlu Ateş
Prof. Dr. Mutlu Ateş
11 May
7 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 24 Eyl

robotik mesane kanseri ameliyatı antalya

Robotik mesane kanseri ameliyatı, kas tabakasına ilerlemiş mesane kanserinde mesanenin da Vinci Xi sistemiyle çıkarılıp idrar yolunun yeniden kurulduğu radikal sistektomidir. Her mesane tümöründe gerekmez; tümör kasa ulaşmışsa ve hasta ameliyatı kaldırabilecekse uygulanır. Seçilmiş hastalarda mesaneyi koruyan tedavi de bir seçenektir. Randomize çalışmalarda kanser kontrolü açık cerrahiyle benzerdir.

Robotik Mesane Kanseri Ameliyatı Kimlere Gerekir?


Robotik mesane kanseri ameliyatı, kas tabakasına ilerlemiş ve uzak yayılım göstermeyen mesane kanserinde standart tedavidir. Avrupa Üroloji Derneği'nin mesane kanseri kılavuzu radikal sistektomiyi bu grupta önerir; tekrarlayan ve BCG tedavisine yanıt vermeyen yüksek riskli yüzeyel tümörlerde de sistektomi gündeme gelir.


Tanı, mesane içine kamerayla bakılması ve tümörün kapalı yöntemle kazınmasıyla (TUR) konur. Patoloji raporunda kas tabakasında tümör görülmesi, tedavi planının yönünü belirler. Evreleme için göğüs, karın ve pelvis tomografisi çekerim; gerekli hastalarda MR ya da PET-BT eklenir. Kararı tek başıma değil, onkoloji ve radyasyon onkolojisi ile birlikte veririm.


Hastaların çoğu doktora idrarda kan şikâyetiyle başvurur. İlk bulguları mesane kanseri belirtileri yazımda, tanı yolunu ise sistoskopi işlemi yazımda anlattım.


Ameliyat her hastanın tek seçeneği değildir. Tümörü tek odaklı, yaygın karsinoma in situ içermeyen ve böbreklerinde genişleme olmayan seçilmiş hastalarda TUR, kemoterapi ve radyoterapinin birlikte kullanıldığı mesane koruyucu yol da konuşulur.


Bu seçeneğin kanıtlarını trimodal tedavi yazımda değerlendirdim.


Ameliyattan Önce Kemoterapi Neden Verilir?

Ameliyattan önce kemoterapi, sisplatin alabilen hastalarda sağkalımı artırdığı için verilir ve Avrupa Üroloji Derneği kılavuzunda standart yaklaşımdır. Gemsitabin ve sisplatin içeren bu tedavi, ameliyattan önce görünmeyen mikroskobik yayılımı hedefler.


2024'te New England Journal of Medicine'de yayımlanan NIAGARA çalışmasında 1.063 hasta randomize edildi. Kemoterapiye ameliyat öncesi ve sonrası durvalumab eklenmesi, 24. aydaki olaysız sağkalımı yüzde 59,8'den yüzde 67,8'e, genel sağkalımı yüzde 75,2'den yüzde 82,2'ye çıkardı. Tedaviye bağlı 3-4. derece yan etki oranı iki grupta benzerdi (yüzde 40,6 ve yüzde 40,9).

Robotik Radikal Sistektomi Nasıl Yapılır?


Robotik radikal sistektomi, genel anestezi altında karın duvarına açılan küçük portlardan mesanenin, çevresindeki lenf düğümlerinin ve gerekli komşu organların çıkarılmasıdır. Erkekte mesaneyle birlikte prostat ve seminal veziküller alınır. Kadında Avrupa Üroloji Derneği kılavuzunun tarif ettiği şekilde mesaneye komşu üreme organları çıkarılır; uygun hastalarda organ koruyucu teknikler tartışılır.


Ameliyat sırasında hasta baş aşağı pozisyona alınır ve ben konsolda oturarak üç boyutlu, büyütülmüş görüntü üzerinden robot kollarını yönetirim. Pelvisin dar alanında damar ve sinirlerin ayrıntılı görülmesi, kanamanın kontrolünü kolaylaştırır.


Lenf düğümlerinin çıkarılması ameliyatın onkolojik parçasıdır. 2024'te yayımlanan SWOG S1011 çalışması 592 hastada genişletilmiş lenf diseksiyonunu standart pelvik diseksiyonla karşılaştırdı. Genişletilmiş diseksiyon hastalıksız sağkalımı iyileştirmedi; 90 günlük ölüm genişletilmiş grupta yüzde 7, standart grupta yüzde 2 oldu. Bu nedenle standart pelvik lenf diseksiyonunu tercih ediyorum.


Yapay Mesane Karın İçinde mi Oluşturulur?

Yapay mesane ya da idrar torbası için kullanılan bağırsak parçası, robotik ameliyatta karın içinde (intrakorporeal) ya da küçük bir kesiden dışarıda hazırlanabilir. İki yol da kabul görmüş tekniklerdir; seçim cerrahi deneyime ve hastanın anatomisine göre yapılır.


Randomize iROC çalışmasında robotik grupta idrar yönlendirmesinin tamamı karın içinde yapıldı. Bu çalışmanın ayrıntılarını aşağıdaki bölümde ve ayrı bir yazımda ele aldım.

Robotik ve Açık Sistektomi Arasında Fark Var mı?


Robotik ve açık sistektomi arasında kanser kontrolü açısından anlamlı fark gösterilmemiştir; robotik yöntem kan kaybını ve kan nakli ihtiyacını azaltır ama ameliyat süresini uzatır. Bu sonuç, birden fazla randomize çalışmanın ortak bulgusudur ve iki yöntem arasındaki seçimi cerrahi deneyimle birlikte değerlendirmek gerekir.


ABD'de yapılan RAZOR çalışmasında 350 hasta randomize edildi. İki yıllık progresyonsuz sağkalım robotik grupta yüzde 72,3, açık grupta yüzde 71,6 bulundu; robotik yöntem açık cerrahiden aşağı kalmadı. Bu çalışmada robotik grupta idrar yönlendirmesi karın dışında yapıldı.


Sekiz randomize çalışmayı ve 1.024 hastayı birleştiren Liu ve arkadaşlarının meta-analizinde robotik sistektomide kan kaybı ortalama 328 mL daha azdı ve kan nakli olasılığı düşüktü (OR 0,45). Buna karşılık ameliyat süresi ortalama 84 dakika daha uzundu. Komplikasyon oranı, hastanede kalış süresi ve yaşam kalitesi iki yöntemde farksızdı.


İngiltere'deki iROC çalışmasında 338 hasta randomize edildi. Ameliyat sonrası ilk 90 günde hastanede değil evde geçirilen gün sayısı robotik grupta 82, açık grupta 80 idi. Pıhtı komplikasyonu robotik grupta yüzde 1,9, açık grupta yüzde 8,3; yara komplikasyonu yüzde 5,6 ve yüzde 16 bulundu.


Bu çalışmanın yapay mesane açısından anlamını iROC sonuçları yazımda ayrıntılı anlattım.

Yapay Mesane mi İdrar Torbası mı: Hangi Diversiyon Kime Uygun?


Hangi idrar yönlendirmesinin uygun olduğu; böbrek fonksiyonuna, idrar yolunda tümör bulunup bulunmamasına, yaşa ve hastanın tercihine göre belirlenir. Uluslararası konsensüs raporu ileal konduit, ortotopik yapay mesane ve kontinan cilt rezervuarını birbiriyle karşılaştıran randomize çalışma bulunmadığını vurgular; bu nedenle karar her hasta için ayrı verilir.


İleal konduitte ince bağırsağın kısa bir parçası karın duvarına ağızlaştırılır ve idrar karın üzerindeki torbaya akar. Teknik olarak en kısa ve en az komplikasyonlu yöntemdir. Yaşlı, böbrek fonksiyonu sınırlı ya da üretrada tümör riski taşıyan hastalarda genellikle bunu öneririm.


İdrar torbasıyla günlük bakımı, stoma çevresindeki sorunları ve iş, banyo, spor gibi konuları ürostomi yazımda ayrıntılı anlattım.


Ortotopik yapay mesanede (neobladder) ince bağırsaktan bir hazne oluşturulur ve üretraya dikilir; hasta idrarını doğal yoldan yapar. Hautmann ve arkadaşlarının diversiyon raporunda gündüz idrar tutma oranı yüzde 85-90, gece ise yüzde 60-80 bildirildi. Yaşlı hastalarda idrar tutma daha zayıftır; kadınlarda idrar boşaltamama yüzde 7 ile yüzde 50 arasında görülebilir.


Aynı rapor, komplikasyonların ameliyattan 20 yıl sonra bile ortaya çıkabileceğini ve ömür boyu takip gerektiğini belirtir. Kendi pratiğimde yapay mesane kararını, hastanın aralıklı sonda takma becerisi ve takibe uyumu konuşulduktan sonra veririm. Diversiyon seçeneklerinin görsel özetini mesane kanseri sayfasında topladım.

Robotik Sistektomi Sonrası İyileşme ve Takip Nasıl İlerler?


Robotik sistektomi sonrası iyileşme, hızlandırılmış iyileşme (ERAS) ilkeleriyle planlanır ve çoğu hasta ameliyat sonrası ilk günlerde ayağa kaldırılır, kademeli olarak beslenmeye başlar. Avrupa Üroloji Derneği kılavuzu, erken mobilizasyon, ağrı kontrolü ve kontrollü beslenmeyi içeren bu protokolleri sistektomi hastalarında önerir.


Erken dönemde bağırsakların geç çalışması, idrar kaçağı, enfeksiyon ve pıhtı en sık karşılaştığım sorunlardır. Geç dönemde üreter darlığı, B12 eksikliği ve kanın asit-baz dengesinde bozulma izlenmesi gereken durumlardır. Bu nedenle ilk yıllarda tomografi, kan tahlilleri ve böbrek fonksiyonu düzenli kontrol edilir.


Ameliyat sonrası patolojide yüksek risk saptanan hastalarda ek tedavi konuşulur. CheckMate 274 çalışmasında 709 hasta randomize edildi; ameliyat sonrası bir yıl nivolumab, medyan hastalıksız sağkalımı plaseboya göre 10,8 aydan 20,8 aya uzattı. Ciddi yan etki nivolumab grubunda yüzde 17,9, plasebo grubunda yüzde 7,2 idi.


Robotik mesane kanseri ameliyatı sonrası iş ve günlük yaşama dönüş, diversiyon tipine ve ek tedavi ihtiyacına göre değişir. Ameliyat maliyeti ve SGK durumu için robotik cerrahi ve SGK rehberime bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular


Robotik mesane kanseri ameliyatı açık ameliyattan daha mı güvenli?

Kanser kontrolü ve genel komplikasyon oranı açısından iki yöntem benzerdir. Sekiz randomize çalışmayı birleştiren Liu meta-analizinde robotik yöntem kan kaybını ve kan nakli ihtiyacını azalttı, ancak ameliyat süresini uzattı. iROC çalışmasında robotik grupta pıhtı ve yara komplikasyonları daha azdı; seçimi cerrahi deneyim belirler.


Yapay mesane ile idrar normal yoldan yapılabilir mi?

Ortotopik yapay mesanede hasta idrarını üretradan, karın kaslarını kullanarak yapar. Hautmann ve arkadaşlarının uluslararası raporunda gündüz idrar tutma oranı yüzde 85-90, gece yüzde 60-80 bildirildi. Yaş ilerledikçe gece kaçırma artar; bazı hastaların mesaneyi tam boşaltmak için aralıklı sonda takması gerekebilir.


Ameliyattan önce kemoterapi almak şart mı?

Sisplatin alabilen hastalarda ameliyat öncesi kemoterapi Avrupa Üroloji Derneği kılavuzunda standarttır. NIAGARA çalışmasında kemoterapiye durvalumab eklenmesi iki yıllık olaysız sağkalımı yüzde 59,8'den yüzde 67,8'e çıkardı. Böbrek fonksiyonu ya da genel durumu sisplatine uygun olmayan hastalarda ise doğrudan ameliyat planlanır.


Robotik sistektomiden sonra cinsel işlev korunabilir mi?

Avrupa Üroloji Derneği kılavuzu, seçilmiş ve tümörü uygun yerleşimli hastalarda sinir ve organ koruyucu sistektominin düşünülebileceğini belirtir. Bu kararı tümörün evresine ve cerrahi sınır güvenliğine göre veririm; kanser kontrolünden ödün verilmez. Ameliyat öncesi cinsel sağlık danışmanlığı ve sonrası rehabilitasyon planlanır.


Mesaneyi korumak mümkün mü?

Seçilmiş hastalarda mümkündür. Avrupa Üroloji Derneği kılavuzu, tek odaklı tümörü olan, böbreklerinde genişleme bulunmayan ve yaygın karsinoma in situ içermeyen hastalarda TUR, kemoterapi ve radyoterapiyi birleştiren trimodal tedaviyi sistektomiye alternatif olarak sayar. Bu yolda ömür boyu düzenli sistoskopi takibi zorunludur.


Robotik sistektomiden sonra ek tedavi gerekir mi?

Patoloji raporunda kas dışına yayılım ya da lenf düğümü tutulumu görülürse ek tedavi gerekebilir. CheckMate 274 çalışmasında yüksek riskli hastalarda ameliyat sonrası bir yıl nivolumab, medyan hastalıksız sağkalımı 10,8 aydan 20,8 aya uzattı. Ek tedavi kararı onkoloji ile birlikte verilir.

Kaynaklar

  1. European Association of Urology. EAU Guidelines on Muscle-invasive and Metastatic Bladder Cancer. EAU Guidelines Office, Arnhem, 2025.

  2. Parekh DJ, Reis IM, Castle EP, et al. Robot-assisted radical cystectomy versus open radical cystectomy in patients with bladder cancer (RAZOR): an open-label randomised phase 3 non-inferiority trial. Lancet. 2018;391(10139):2525-2536.

  3. Catto JWF, Khetrapal P, Ricciardi F, et al. Effect of Robot-Assisted Radical Cystectomy With Intracorporeal Urinary Diversion vs Open Radical Cystectomy on 90-Day Morbidity and Mortality Among Patients With Bladder Cancer. JAMA. 2022;327(21):2092-2103.

  4. Liu H, Zhou Z, Yao H, et al. Robot-assisted radical cystectomy vs open radical cystectomy in patients with bladder cancer: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. World J Surg Oncol. 2023;21(1):240.

  5. Lerner SP, Tangen C, Svatek RS, et al. Standard or Extended Lymphadenectomy for Muscle-Invasive Bladder Cancer. N Engl J Med. 2024;391(13):1206-1216.

  6. Powles T, Catto JWF, Galsky MD, et al. Perioperative Durvalumab with Neoadjuvant Chemotherapy in Operable Bladder Cancer. N Engl J Med. 2024;391(19):1773-1786.

  7. Bajorin DF, Witjes JA, Gschwend JE, et al. Adjuvant Nivolumab versus Placebo in Muscle-Invasive Urothelial Carcinoma. N Engl J Med. 2021;384(22):2102-2114.

  8. Hautmann RE, Abol-Enein H, Davidsson T, et al. ICUD-EAU International Consultation on Bladder Cancer 2012: Urinary diversion. Eur Urol. 2013;63(1):67-80.

Bu yazı Prof. Dr. Mutlu Ateş tarafından yalnızca tıbbi bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi tavsiyesi yerine geçmez. Hastalık tanısı ve cerrahi tedavi seçenekleri konusunda karar verirken mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulması gerekmektedir.


İletişim

Prof. Dr. Mutlu Ateş, üroloji uzmanıdır. Robotik radikal prostatektomi, robotik böbrek ve mesane cerrahisi ile laparoskopik üroloji alanlarında çalışmakta, hasta kabulüne Antalya Amerikan Hastanesi'nde devam etmektedir.


Akademik geçmişi ve yayınları ORCID kaydı, Google Scholar profili ve PubMed yayın listesi üzerinden doğrulanabilir. Eğitim ve mesleki geçmişin ayrıntıları için hakkımda sayfasına bakabilirsiniz.


İletişim ve randevu

Adres: Antalya Amerikan Hastanesi, Çaybaşı Mah. 1352. Sk. No:8, 07100 Muratpaşa/Antalya

Çalışma saatleri: Pazartesi-Cumartesi 09:00-17:00, pazar kapalı

Telefon ve WhatsApp: 0547 211 07 07

Instagram: drmutluates


Son güncelleme: 20 Ekim 2026


Sitemizde paylaşılan tüm içerikler T.C. Sağlık Bakanlığı 2025/33075 sayılı yönetmeliğine uygun olarak toplumu bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.

Kullanılan görseller yapay zekâ araçlarıyla oluşturulmuş temsili görsellerdir. Hasta mahremiyeti korunmuştur.

Yorumlar


bottom of page